EMIR - European Market Infrastructure Regulation

EMIR (ang. European Market Infrastructure Regulation) to rozporządzenie uchwalone przez Parlament Europejski wraz z rozporządzeniami delegowanymi i aktami wykonawczymi („EMIR”), nakładające na przedsiębiorców finansowych jak i niefinansowych szereg obowiązków związanych z zawieraniem transakcji pochodnych w głównej mierze poza rynkiem regulowanym (OTC)*.

Rozporządzenie weszło w życie w dniu 16.08.2012 r.,  jednakże pełne wdrożenie EMIR wymaga wejścia w życie rozporządzeń delegowanych oraz aktów wykonawczych. Większość rozporządzeń weszła w życie 15.03.2013 r., przy czym dla niektórych obowiązków wprowadzone zostały okresy przejściowe.

Podział uczestników rynku

EMIR wprowadza podział uczestników rynku na następujące podstawowe kategorie, różnicując wymogi dla poszczególnych podmiotów należących do tych kategorii:

    • Kontrahenci finansowi (kontrahenci FC) - oznaczają przedsiębiorstwa inwestycyjne, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2004/39/WE, instytucje kredytowe, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2006/48/WE, zakłady ubezpieczeń, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 73/239/EWG, zakłady ubezpieczeń, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2002/83/WE, zakłady reasekuracji, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2005/68/WE, UCITS i odpowiednio, ich spółek zarządzających, którym udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2009/65/WE, instytucje pracowniczych programów emerytalnych w rozumieniu art. 6 lit. a) dyrektywy 2003/41/WE oraz alternatywne fundusze inwestycyjne zarządzane przez zarządców alternatywnych funduszy inwestycyjnych, którym udzielono zezwolenia lub które zarejestrowano zgodnie z dyrektywą 2011/61/UE,
    • Kontrahenci niefinansowi (kontrahenci NFC) - oznaczają przedsiębiorstwo mające siedzibę w Unii nie będące Kontrahentem finansowym (FC)
    • Kontrahenci niefinansowi plus (kontrahenci NFC+) – oznaczają Kontrahentów NFC, których średnia pozycja w transakcjach lub kontraktach pochodnych w ciągu 30 dni roboczych przekracza odpowiedni próg:
Klasa aktywów Próg rozliczenia                                   
  Kredytowe instrumenty pochodne     EUR 1 mld
  Akcyjne instrumenty pochodne     EUR 1 mld
  Instrumenty pochodne stopy procentowej     EUR 3 mld
  Walutowe instrumenty pochodne     EUR 3 mld
  Towarowe kontrakty pochodne i kontrakty pochodne inne niż ww.     EUR 3 mld

Na potrzeby obliczania czy kontrahent NFC znajduje się powyżej ww. progu bierze się pod uwagę nominały wszystkich otwartych lub nierozliczonych transakcji pochodnych zawartych przez kontrahenta NFC lub przez inne podmioty niefinansowe w ramach grupy, do której ten kontrahent NFC należy, z wyłączeniem transakcji co do których można obiektywnie stwierdzić, że zmniejszają ryzyko bezpośrednio związane z daną działalnością gospodarczą lub działalnością w zakresie zarządzania aktywami i pasywami kontrahenta niefinansowego lub grupy.

Kryteria oceny, które kontrakty lub transakcje pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w obiektywny sposób ograniczają ryzyka, określone są w Art. 10 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 149/2013 - (Dz.U.UE.L.2013.52.11 ze zm.)

Obowiązki związane z EMIR

1. Raportowanie transakcji do repozytorium

Każdy kontrahent zawartej transakcji pochodnej, w rozumieniu EMIR, jest zobligowany do jej zaraportowania (zgłoszenia) do tzw. Repozytorium. Zgłoszenie transakcji powinno nastąpić do końca następnego dnia roboczego po dniu jej zawarcia. Repozytoria transakcji to podmioty, które zostaną zarejestrowane zgodnie regulacjami EMIR.

Raportowanie transakcji może być dokonywane indywidualnie przez każdą ze stron transakcji albo przez jedną ze stron transakcji w imieniu obu kontrahentów albo przez podmiot trzeci.

By wyjść naprzeciw oczekiwaniom Klientów Domu Maklerskiego mBanku (dalej DM mBanku) w imieniu swoim jak i Klientów będzie raportował transakcje pochodne zawarte przez Klienta z DM mBanku. Warunkiem, umożliwiającym to działanie jest podpisanie dokumentacji pomiędzy Klientem a DM mBanku wskazującej taki tryb raportowania. Klient może również samodzielnie raportować transakcje do Repozytorium. Musi jednak zgłosić ten fakt DM mBanku, przy czym w takim wypadku niezbędne jest uzgodnienie z DM mBanku trybu w jakim uzgadniana będzie treść raportów przekazywanych do Repozytoriów, ponieważ regulacje EMIR wprowadziły nakaz zapewnienia spójności danych zawartych w raportach.

W związku z zarejestrowaniem pierwszych Repozytoriów transakcji, rozpoczęcie raportowania nastąpi 12.02.2014 r.  

Zgodnie z ostatnimi zmianami w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dn. 4 lipca 2012 r. (rozporządzenie EMIR), w raportach na temat transakcji przekazywanych do repozytoriów transakcji należy posługiwać się numerem LEI. W związku z tym DM mBanku będzie mógł dokonywać raportowania transakcji w imieniu Klienta tylko pod warunkiem przekazania DM mBanku informacji o posiadanym przez Klienta numerze LEI. Informacje o podmiotach wydających numery LEI znajdują się na stronie internetowej.

W Polsce status jednostki wydającej numery LEI/pre-LEI uzyskał KDPW S.A. Szczegółowe informacje o tej usłudze oraz instrukcje dotyczące otwarcia konta internetowego i złożenia wniosku o kod LEI znajdą Państwo pod tym adresem

Kod LEI można pozyskać drogą elektroniczną i jest on nadawany w terminie do 10 dni robocznych od dnia złożenia wniosku do KDPW. Kod nadawany jest na okres jednego roku i co roku należy odnowić jego ważność. 

Uzyskanie numeru LEI wiąże się z jednorazową opłatą na rzecz KDPW. Jej wysokość to 480,00 zł plus VAT. Klient otrzymuje fakturę VAT. Natomiast utrzymanie ważności numeru LEI na kolejny rok to opłata w wysokości 240,00 zł plus VAT. Ponadto KDPW pobiera dodatkową opłatę z tytułu opłat wnoszonych na rzecz GLEIF za utrzymywanie kodu identyfikującego. Wysokość tej opłaty ustalana jest kwartalnie i podawana do wiadomości na stronie lei.kdpw.pl w zakładce Opłaty. W drugim kwartale 2017 roku ta opłata wynosi 77 złotych plus VAT (opłata roczna) za nadanie kodu identyfikującego oraz 77 złotych plus VAT (opłata roczna) z tytułu jego odnowienia. 

2. Wybrane inne obowiązki wynikające z EMIR, w tym obowiązki dotyczące technik ograniczania ryzyka kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nierozliczanych przez centralnych kontrpartnerów (CCP).

Terminowe potwierdzanie transakcji

Potwierdzenie zawarcia transakcji pochodnej musi nastąpić w terminie nie dłuższym niż określonym w regulacji EMIR. Regulacja przewiduje stopniowe skracanie terminu na potwierdzenie transakcji, które docelowo ma następować:

  • dla kontrahentów FC i NFC+ do końca 1-go dnia roboczego po dniu zawarcia transakcji,
  • dla kontrahentów NFC do końca 2-go dnia roboczego po dniu zawarcia transakcji.

Terminy w jakich należy dokonywać potwierdzania transakcji określone są w Art. 12 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 149/2013.

Uzgadnianie portfeli transakcji pochodnych

Kontrahenci zawierający transakcje pochodne zobowiązani są posiadać procedury dokonywania okresowego uzgadniania portfeli transakcji pochodnych. Częstotliwość z jaką należy dokonywać uzgodnień portfeli określona jest w Art. 13 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 149/2013.

Rozstrzyganie sporów

Kontrahenci, którzy zawierają pomiędzy sobą kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym powinni posiadać procedury dotyczące rozwiązywania sporów dotyczących uznania kontraktu, wycen lub wymiany zabezpieczeń, zgodnie z Art. 15 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 149/2013.

Kompresja portfela

Kontrahenci posiadających otwarte i nierozliczone ponad 500 transakcji pochodnych mają obowiązek posiadania procedur dotyczących sprawdzania możliwości dokonania kompresji portfela w celu zmniejszenia ich ryzyka kredytowego zgodnie z Art. 14 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 149/2013.

Codziennie dokonywanie wyceny aktywnych kontraktów według wartości rynkowej

Kontrahenci FC i NFC+ mają obowiązek dokonywania codziennych wycen transakcji pochodnych w oparciu o kwotowania rynkowe lub o ile nie jest to możliwe w oparciu o model.

Ewidencja transakcji pochodnych

Każdy kontrahent transakcji pochodnej zobligowany jest do prowadzenia ewidencji wszystkich zawartych przez siebie kontraktów pochodnych oraz wszelkich zmian przez co najmniej pięć lat od daty rozwiązania kontraktu.

DM mBanku dokonał zmian w Regulaminie „Ogólne warunki współpracy w zakresie transakcji rynku finansowego” związanych z implementacją wymogów dotyczących uzgadniania portfeli transakcji, rozstrzygania sporów oraz kompresji.

3. Centralne rozliczanie

Niektóre typy transakcji pochodnych zawierane poza rynkiem regulowanym będą podlegały obowiązkowemu rozliczaniu przez tzw. centralnych kontrpartnerów  (CCP).

Obowiązek ten dotyczy transakcji zawartych pomiędzy

  • dwoma kontrahentami FC
  • kontrahentem NFC+ a kontrahentem FC
  • pomiędzy dwoma kontrahentami NFC+

Centralnemu rozliczaniu nie podlegają transakcje zawarte pomiędzy kontrahentem NFC a kontrahentem FC.

Termin wejścia w życie obowiązku centralnego rozliczania uzależniony jest uzyskania autoryzacji przez pierwsze CCP i podjęciu przez ESMA decyzji o objęciu takim obowiązkiem danego typu transakcji pochodnych.
Prawdopodobny termin wejścia w życie obowiązku centralnego rozliczania pierwszych typów transakcji pochodnych to II połowa 2014r.


Przydatne linki

Zastrzeżenia

Niniejszy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i w żadnym wypadku nie może być traktowany jako wiążące zobowiązanie jakiejkolwiek osoby, w tym mBanku S.A., z jakiegokolwiek tytułu, w tym również w odniesieniu do poprawności bądź kompletności zawartych w nim informacji. Jakakolwiek odpowiedzialność mBanku S.A., jego Zarządu, pracowników, współpracowników, kooperantów, agentów w związku z niniejszym materiałem i zawartymi w nim informacjami jest wyłączona. Niniejszy materiał nie tworzy jakichkolwiek zobowiązań po żadnej ze stron w odniesieniu do zawarcia, konsekwencji zawarcia lub obowiązków wynikających z zawarcia Transakcji opisywanych w niniejszym materiale.

Niniejszy materiał nie stanowi porady ani rekomendacji dotyczącej zasad spełnienia obowiązków nałożonych Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 04.07.2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji („EMIR”) (Dz.U.UE.L.2012.201.1 z późniejszymi zmianami) i aktami wykonawczymi do niego, w tym rozporządzeniami delegowanymi („regulacje EMIR”).

Klient nie powinien podejmować żadnych decyzji dotyczących wykonania obowiązków wynikających z regulacji EMIR wyłącznie na podstawie niniejszego materiału bez dokonania własnych analiz. mBank S.A. rekomenduje zasięgnięcie przez Klienta niezależnych, profesjonalnych porad doradców. Decyzje w przedmiocie zawarcia z mBankiem S.A. Transakcji, w tym również momentu jej zawarcia, zasad raportowania transakcji do repozytorium transakcji oraz spełnienia innych obowiązków nałożonych regulacjami EMIR, Klient podejmuje w sposób samodzielny i niezależny od mBanku S.A.

mBank S.A. nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ww. decyzje Klienta i ich skutki, w szczególności za poniesione przez Klienta szkody (w szczególności poniesione straty, utracone korzyści i nałożone na Klienta kary finansowe).

*Obowiązek raportowania transakcji do repozytoriów transakcji dotyczy również transakcji pochodnych zawieranych na rynkach regulowanych.